Ana Menü
Çevrimiçi Kullanıcılar
bullet.gif Çevrimiçi Ziyaretçiler: 1

bullet.gif Çevrimiçi Üyeler: 0

bullet.gif Toplam Üye Sayısı: 1
bullet.gif En Yeni Üye: Melih_Akaslan
Forum Başlıkları
En Yeni Forum Başlıkları
bullet.gif Yavuz Sultan Selim ...
bullet.gif Mustafa Kemal Atat羹...
bullet.gif Sultan 襤brahim ( 2...
bullet.gif Osman (Gen癟 Osman) ...
bullet.gif Osman Bey ( 09.05.1...
En Fazla İlgilenilen Başlıklar
bullet.gif Yavuz Sultan Sel... [0]
bullet.gif Mustafa Kemal Ata... [0]
bullet.gif Sultan 襤brahim ... [0]
bullet.gif Osman (Gen癟 Osma... [0]
bullet.gif Osman Bey ( 09.0... [0]
En Son Makaleler
bullet.gif Cenazelerin kabirler...
bullet.gif Gen癟 ift癟i 2018 ...
bullet.gif 襤ten 癟覺kar覺lan...
bullet.gif Haftal覺k 癟al覺ma...
bullet.gif Elektrik Aboneliin...
Makale Hiyerarşisi
Makaleler ana sayfası » Genel » Cenazelerin kabirlerine konulmas覺 ve 繹l羹lere telkin verilmesi
Cenazelerin kabirlerine konulmas覺 ve 繹l羹lere telkin verilmesi

Cenazelerin Kabirlerine Konulmas覺

Cenaze kabre götürülüp omuzlardan indirilince, bir engel olmad覺覺 zaman cemaat oturur. Bundan önce oturmalar覺 mekruh olduu gibi, bundan sonra ayakta durmalar覺 da mekruhtur.

Kabrin bir insan boyu kadar derin ve yar覺m boy kadar enli olmas覺 güzeldir. Yar覺m boy mikdar覺 derin olmas覺 da yeterlidir. Kabirlerde faziletli olan lâhiddir. öyle ki: Topra覺 sert olan bir kabrin içinde k覺ble taraf覺 oyulur. Ölü buraya konulur. Önüne de tahta, kam覺 veya kerpiç benzeri eyler konur. Bu durumda toprak, tam ölünün üzerinde deil, bu eyler üzerine at覺lm覺 olur. Bu ölüye kar覺 bir sayg覺d覺r.

Fakat kabrin yeri yumuak veya 覺slak olup da, lâhit kaz覺lmas覺 mümkün olmazsa, dere gibi çukur kaz覺l覺r. Buna "akk = yarma" denilir. Gerek duyulursa, iki taraf覺 kerpiç ve tula gibi bir eyle örülür. Sonra ölü bunlar覺n aras覺na konulur. Üzerine de, ölüye dokunmayacak ekilde kerpiç veya tahtalar ile tavan覺ms覺 bir örtü yap覺l覺r.

Kabrin dibi 覺slak ve yumuak olduu zaman cenaze tabut ile gömülebilir. Öyle ki, bu durumda tabutun tatan veya demirden yap覺lm覺 olmas覺 caizdir. Fakat böyle bir hal olmay覺nca, tabut ile gömmek mekruhtur. Baz覺 f覺k覺h alimlerine göre, kad覺nlar覺n tabut ile gömülmeleri, toprak yumuak olmasa bile, güzeldir. Dibi 覺slak olan bir kabrin içine toprak döenmesi sünnettir.

Cenaze, k覺ble taraf覺ndan kabre konur. Sa taraf覺 üzerine k覺bleye döndürülür. Ba覺 varsa çözülür. S覺rt üstü yat覺r覺lmaz. Cenazeyi kabre koyanlar, "Bismillahi ve âlâ milleti Resûlillâh" ("Yüce Allah'覺n ismi ile Resûlullah'覺n milleti (dini) üzerine seni gömüyoruz.) derler.

Cenazeyi kabre koyacak olan kimselerin say覺s覺, ihtiyaca göre deiir. Kad覺nlar覺 kabre koyacak olanlar覺n, neseb yönünden ona mahrem olmalar覺 daha iyidir. Bunlar bulunmazsa, yabanc覺lardan iyi halleri bilinen kimseler seçilir. Kad覺nlar kabre yerletirilinceye kadar kabirleri üzerine bir perde çekilir.

Bir kimse: "Falan zat beni y覺kas覺n, namaz覺m覺 k覺ld覺rs覺n veya kabre koysun," diye vasiyet ederse onu yerine getirmek gerekmez. Ancak veli olanlar buna r覺za gösterirlerse, vasiyet yerine getirilir.

Cenazeyi ta覺mak veya kabri kazd覺rmak için ücretle adam tutmak caizdir.

Bir mezarl覺kta, bir kimsenin haz覺rlam覺 olduu bir mezara baka bir ölü gömülecek olsa, bak覺l覺r: Eer mezarl覺k geni ise, bunu yapmak mekruhtur. Geni deilse caizdir; ancak kaz覺 masraflar覺n覺 ödemek gerekir.

Bir kimsenin kendisi için mezar kaz覺p haz覺rlamas覺, bir görüe göre mekruhtur; çünkü hiç kimse kendisinin nerede öleceini bilemez. Fakat kefen haz覺rlamakta kerehat yoktur. Çünkü buna ihtiyaç genellikle bulunmaktad覺r.

Hazret-i Ebu Bekir efendimiz (Rad覺yallahu Anh), kendisine bir mezar kaz覺p haz覺rlayan bir adama öyle buyurmutur: "Kendin için kabir haz覺rlama, kendini kabir için haz覺rla."

Ölen Kimse Ad覺na Kur'an Okumak ve Telkin Vermek

Bir Müslüman kabrinde gömüldükten sonra orada, bir deve boazlan覺p payla覺lacak kadar bir zaman bekleyip Kur'ân okumak güzel görülmütür. Çok kez "Mülk, Vak覺a, 襤hlâs ve Muavvizeteyn sûreleri, sonra Fatiha ile Bakara sûresinin ba覺 okunur. Sevab覺 da, cenazenin ve dier iman sahiblerinin ruhlar覺na ba覺lan覺r. Ölünün ba覺lanmas覺 için Yüce Allah'a dua edilir.

Cenaze topraa gömülür gömülmez din kardelerinin hemen oradan da覺lmalar覺 uygun deildir. Cenazenin ruhu, onlar覺n bulunuu ile al覺kanl覺k kazan覺r, yöneltilecek sorulara haz覺rlanm覺 olur ve Yüce Allah'覺n mafiretini gözetlemi bulunur.

Resulü Ekrem Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem), bir cenaze gömüldükten sonra hemen geri dönmezdi. Bir müddet mezar覺 ba覺nda durur ve cemaata kar覺 öyle buyururdu:

"Kardeiniz için Yüce Allah'dan mafiret isteyiniz ve kendisine sükûnet ihsan buyurmas覺n覺 dileyiniz. O, imdi sual görecektir."

Mükellef ça覺na girip de gömülen bir Müslüman覺n mezar覺 ba覺nda "telkîn" verilmesi meru görülmütür. öyle ki: Mezara gömüldükten hemen sonra, iyi hal sahibi bir kimse kalk覺p ölünün yüzüne kar覺 durur. Ona hitaben: Ya falan; Yebne fülane! (Ya Osman! Ya Zeyneb'in olu, gibi) diye üç kez seslenir. Ölünün ve anas覺n覺n adlar覺n覺 bilmezse: "Yâ Abdellah; Yebne Havva!" denilir. Sonra da öyle söylenir:

"Ya Abdellah! Yebne Zeyneb; Üzkür ma künte aleyhi min ehadeti en lâ ilahe illallah ve enne Muhammeden Resûlüllah ve enne'l-cennete hakkun vennare hakkun ve ennelba'se hakkun ve ennessaete atiyyetün lâ reybe fîha ve ennellahe yebasü men fil kubûr. Ve enneke rezîta billahi Rabben ve bil-襤slâm覺 dinen ve bi-Muhammedin (sallallahu aleyhi ve sellem) nebiyyeen ve bilkur'ani imamen ve bilkâbeti k覺bleten ve bilmü'minine ihvana. Rabbiyellahu lâ ilâhe illâ hü. Aleyhi tevekkeltü ve hüve Rabbü'l-Ari'l-azîm."

Anlam覺:

"Ey Abdullah! Ey Zeyneb olu! Hayat覺nda inand覺覺n ve devam ettiin ekilde: "Ehedü en lâ 襤lâhe illallah ve enne Muhammeden Resûlüllah" ehadet kelimesini söyle. übhesiz cennet hakd覺r (mevcuttur). Cehennem hakd覺r, öldükten sonra dirilmek hakd覺r, k覺yamet hakt覺r; bunda übhe yoktur. Yüce Allah kabirlerde olanlar覺 diriltip maher yerinde toplayacakt覺r. Sen hat覺rla ki, Allah'覺n Rab olduuna, dinin 襤slâm oluuna, Muhammed Aleyhissalatü vesselam覺n peygamber olduuna, Kur'ân'覺n imam, Kabe'nin k覺ble ve mü'minlerin karde olduuna raz覺 bulunmu idin."

Üç kez de öyle denilmesi âdet olmutur:

"Ya Abdellah! Kul lâ ilâhe illallah. Kul Rabbiyellahu ve diniyel-襤slâmu ve nebiyyi Muhammedün. Aleyhi's salâtü vesselam. Rabbi, lâ tezerhü ferden ve ente hayrül-varisin."

Anlam覺:

"Ey Abdullah; De ki: Allah' dan baka ilâh yoktur. De ki, Rabbim Allah'd覺r. Dinim 襤slâm'd覺r. Peygamberim Muhammed Aleyhisselâm'd覺r. Ya Rabbi! Bu ölüyü yaln覺z b覺rakma. Sen varislerin en hay覺rl覺s覺s覺n."

Umulur ki, bu gibi okuyular ve telkinler sebebiyle Yüce Allah ölüyü ba覺lar ve kabir sualinin cevab覺n覺 kolaylat覺r覺r.

Hanefi f覺k覺h alimlerinin bir görüüne göre, gömüldükten sonra telkîn yap覺lmas覺 ne emredilir, ne de yasaklan覺r.

Malikîlere göre, telkîn ölüm döeinde mendubdur. Gömüldükten sonra yap覺lmas覺 mekruhtur. afiîlerle Hanbelîlere göre telkîn yap覺lmas覺 müstahabd覺r.

Bir Müslüman k覺ld覺覺 namaz覺n, tuttuu orucun, okuduu Kur'ân'覺n, verdii sadakan覺n sevab覺n覺, ister hayatta olsun ve ister olmas覺n, bir Müslümana veya bütün Müslümanlara hediye edebilir; bu caizdir. Bu sevab onlara verilir ve her birinin ayn覺 sevaba kavuaca覺 Allah'覺n ihsan覺ndan beklenir.

Kabirden ç覺kan topra覺n fazlas覺n覺 kabrin üzerine atmak mekruhtur, fakat 襤mam Muhammed'e göre bunda bir sak覺nca yoktur. Definde bulunanlar覺n kabir üzerine üçer avuç toprak atmalar覺 ilk defas覺nda: "Minha halaknaküm (sizi topraktan yaratt覺k)", ikincisinde: = "Ve minha nuîdüküm (sizi topraa çevireceiz)", üçüncüsü: = "Ve minha nuhricüküm tareten uhrâ (dier bir defa daha sizi topraktan diriltip ç覺karaca覺z)", demeleri müstahabd覺r.

Kabir üzerine su serpmekte de bir sak覺nca yoktur.

Kabirler topraktan birer kar覺 veya daha az yükseltilir. Deve hörgücü gibi yap覺lmas覺 mendubdur. Düz bir ekilde yap覺lmaz ve kireçlenmez. Fakat da覺lan bir kabir toprak ile düzeltilebilir.

Cenazelerin gündüzün gömülmesi müstehabd覺r. Geceleyin gömülmeleri de mekruh deildir. Ancak zorunlu bir hal olmad覺kça geceleyin gömülmemelidir.

Gemide ölen bir kimse, eer uzakl覺k veya herhangi bir sebeple karaya ç覺kar覺lamayacaksa ve beklemesi ile bozulaca覺ndan korkuluyorsa, y覺kan覺r ve kefenlenir. Sonra üzerine namaz k覺l覺narak sa taraf覺 üzerine k覺bleye kar覺 denize b覺rak覺l覺r.

襤mam Ahmed'den nakledildiine göre, böyle bir ölüye a覺r bir ey de balan覺r ki, denizin dibine gidebilsin. 襤mam afiî Hazretlerinin aç覺klamas覺na göre de, eer 襤slâm ülkesine yak覺n ise, ölü iki tahta aras覺na s覺k覺ca balan覺p denize at覺lmal覺d覺r ki, sular onu bir sahile ats覺n da Müslümanlar taraf覺ndan al覺narak gömülsün. Bize de böyle nakledilmitir.

Ölmü veya öldürülmü olan kimseyi, bulunduu yerin mezarl覺klar覺ndan birine gömmek müstahabd覺r. Gömülmeden önce, bir ve iki mil uzakl覺kta bulunan baka bir mezarl覺a götürülmesinde de bir sak覺nca yoktur. Daha uzak yere götürülmesi konusunda ihtilâf vard覺r. Bir görüe göre, sefer müddetinden daha uzak bir yere gömülebilir. Bunda kerahet yoktur. Fakat gömüldükten sonra art覺k ç覺kart覺l覺p ta覺namaz; ancak bakas覺n覺n yerine gömülmü olmak gibi zaruri sebeblerle olabilir.

Malikîlere göre bir ölü gömülmeden önce de, sonra da baka bir yere, u artlarla götürülebilir: Ölü ta覺n覺rken durumu bozulmamal覺, hürmette ayk覺r覺 ve haraketi mucib bir hal olmamal覺. Ayr覺ca naklini gerektiren sebep olmal覺. Su bask覺n覺 korkusu, ailenin ziyeret edebilmesi için yak覺n olma düüncesi ve gidecei yerin bereketi gibi bir sebep bulunmas覺... Bu üç arttan hiç biri bulunmazsa, ta覺nmas覺 haram olur.

Hanbelîlere göre de, sahih bir maksada dayanarak cenazelerin gömülmelerinden önce de, sonra da baka yere ta覺nmalar覺 caizdir. 襤yi bir kimsenin yan覺na veya mübarek bir yere ta覺nmas覺 gibi... Yeter ki, kokusunun deimeyecei kanaat覺na var覺lm覺 olsun.

afiîlere göre, cenazeleri baka yerlere ta覺mak esasen haramd覺r. Eer ölülerini kendi beldelerinden baka bir yere gömmeyi âdet edinmilerse, oraya ta覺yabilirler. Bir de Mekke-i Mükerreme'ye, Medine-i Münevvere'ye Beytü'l-Makdis'e ve iyi kimselerin mezarl覺覺na yak覺n bir yerde ölenlerin, rayihalar覺 deimedikçe buralara ta覺nmalar覺 sünnettir. Bununla beraber bunlar覺n ta覺nmadan önce y覺kan覺p kefenlenmesi ve üzerlerine namaz k覺l覺nm覺 olmas覺 gereklidir. Deilse ta覺nmalar覺 haramd覺r.

Gömüldükten sonra ta覺nmaya gelince, bu ancak zaruret halinde olabilir. Haks覺z yere ele geçirilmi bir araziye ölüyü gömmek gibi. Sahibinin istei üzerine oradan baka bir yere götürülmesi caiz olur.
襤mam Maverdî'nin aç覺klamas覺na göre, y覺kanmadan gömülmü olmak, gömülen yeri su basmak ve rutubet çekmek de, kabrin aç覺lmas覺n覺 ve ölünün baka bir yere ta覺nmas覺n覺 gerekli k覺lan sebeblerdendir.

Ölünün velisi, ölünün gömülmesinden bir gün sonra yedinci güne kadar kolay覺na gelen eyi fakirlere sadaka vererek sevab覺n覺 ölüye ba覺lamal覺d覺r. Bu, bir sünnettir. Buna gücü yetmezse, iki rekat namaz k覺larak sevab覺n覺 ölüye ba覺lamal覺d覺r. Fakat ölü sahiplerinin birinci ve üçüncü günlerde veya bir hafta sonra ziyafet vermeleri mekruhtur.  Ancak ölünün komular覺n覺n veya uzak akrabas覺n覺n yemek haz覺rlayarak ölü sahiblerine ikram etmeleri ve yemelerine 覺srarda bulunmalar覺 müstehabd覺r. Çünkü cenaze sahibleri kendileri için yemek haz覺rlayamayacak bir halde bulunabilirler.

Ölü sahiplerinin, yap覺lacak taziyeleri kabul için, üç gün kadar evlerinde oturmalar覺 caizdir.

(Ömer Nasuhi Bilmen, Büyük 襤slam 襤lmihali)

bullet.gif Yazar Melih_Akaslan - ubat 04 2019 · 0 Yorum · 260 Okunma · Yazdır
Yorum
Henüz yorum yazılmamış.
Yorum yaz
Yorum göndermek için lütfen üye girişi yapın.
Oylama
Sadece üyeler oylayabilir.

Oy verebilmek için lütfen üye olun ya da üye girişi yapın.

Henüz bir oylama yapılmamış.
Üye Girişi
Kullanıcı Adı

Parola



Henüz Üye Değil Misiniz?
Buraya Tıklayarak Üye Olabilirsiniz.

Parolanızı Mı Unuttunuz?
Buraya Tıklayın
Anket
Tanımlanmış Anket Bulunamadı.
Saat
Kısa Mesajlar
Mesaj göndermek için giriş yapmalısınız.

Hiç kısa mesaj gönderilmemiş.
Hava Durumu